Projektowane zmiany w procedurze cywilnej a.d.2019

W dniu 8 stycznia 2019 r. do Sejmu wpłynął Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, który ma na celu kompleksowe usprawnienie, uproszczenie i przyspieszenie postępowań przed sądami w sprawach cywilnych. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany planowane w kodeksie postępowania cywilnego.

W pierwszej kolejności zmianie będzie podlegać cała organizacja związana z postępowaniem przed sądem, zgodnie z nowy założeniami postępowanie sądowe będzie podlegać obowiązkowo planowaniu – ma powstawać każdorazowo plan rozprawy, podstawą planu będzie znajomość stanowisk wszystkich stron poprzez wprowadzenie obowiązku złożenia odpowiedzi na pozew – obecnie pozwany ma pełną dowolność w tym zakresie. W przypadku braku złożenia odpowiedzi na pozew, będzie następowała uznanie za przyznane przez pozwanego twierdzeń co do faktów przytoczonych w pozwie Istotnym novum ma być fakt, iż rozprawa będzie prowadzona tylko w razie rzeczywistej potrzeby. Powyższe może spowodować, iż znikną terminy rozpraw, na których strony lub ich pełnomocnicy stawiają się w Sądzie, jednie po to aby podtrzymać stanowiska w sprawie i złożone w pismach procesowych wnioski dowodowe.

Niezależnie od powyższego projekt przewiduje wprowadzanie do kodeksu postępowania cywilnego instytucje posiedzeń przygotowawczych, które będą odformalizowane, prawdopodobnie odbywające się na sali rozpraw. Właśnie w toku tego posiedzenie będzie miał powstawać plan rozprawy.

Nie złożenie przez stronę odpowiedź na pozew, będzie skutkowało wydaniem wyroku zaocznego.  W dotychczasowym stanie prawnym za bierność tę poczytuje się niestawiennictwo na rozprawie lub niebranie udziału w rozprawie  przy jednoczesnym niezłożeniu wyjaśnień poza rozprawą.

Następnie należy wskazać, iż ustawodawca planuje wprowadzić klauzulę nadużycia prawa procesowego, zgodnie z którą, z  uprawnienia przewidzianego w przepisach postępowania stronom i uczestnikom postępowania nie wolno czynić użytku niezgodnego z celem, dla którego je ustanowiono (nadużycie prawa procesowego). Naruszenie powyższego przepisu będzie powodowało możliwość nałożenia grzywny, wyższych kosztów zastępstwa procesowego, wyższej stopy odsetek.

W projekcie wprowadzono również instytucje tzw. powództw oczywiście bezzasadnych – sądy bez podejmowania czynności, które ustawa nakazuje podjąć w następstwie wniesienia pozwu, będą mogły je pominąć. W szczególności można sąd będzie mógł nie wzywać powoda do usunięcia braków pozwu ani do uiszczenia opłaty, jak również nie sprawdzać wartości przedmiotu sporu ani nie przekazywać sprawy Sąd będzie mógł na posiedzeniu niejawnym oddalić powództwo, nie doręczając pozwu pozwanemu, na powyższe orzeczenie będzie oczywiście przysługiwał środek odwoławczy.

Projekt wprowadza również przepis mając przeciwdziałać tzw. łańcuchowi zażaleń. Zgodnie z założeniami niedopuszczalne będzie zażalenie wniesione jedynie dla zwłoki w postępowaniu – za takie będzie uważać się drugie i dalsze zażalenie wniesione przez tę samą stronę na to samo postanowienie, jak również zażalenie na postanowienie wydane w wyniku czynności wywołanych wniesieniem przez tę samą stronę wcześniejszego zażalenia. Takie zażalenie będzie pozostawiane w aktach bez żadnych czynności.

Kolejnym istotnym novum będzie również możliwość przesłuchania świadków poprzez złożenia przez nich zeznań na piśmie. Zgodnie z projektem świadek składa zeznanie na piśmie, jeżeli sąd tak postanowi. W takim przypadku świadek składa przyrzeczenie przez podpisanie tekstu przyrzeczenia. Świadek jest obowiązany złożyć tekst zeznania w sądzie w terminie wyznaczonym przez sąd.

Projekt zmienia również zasady związane z wydawaniem orzeczeń – Sąd będzie miał możliwość odroczenia publikacji orzeczenia na miesiąc, zamiast obecnych dwóch tygodni.  Dodatkowo jeżeli na posiedzenie wyznaczone w celu ogłoszenia wyroku nikt się nie stawił, włączając publiczność, przewodniczący lub sędzia sprawozdawca może zarządzić odstąpienie od odczytania sentencji i od podania powodów rozstrzygnięcia.

Następnie ponownie w kodeksie postępowania cywilnego ma pojawić się postępowania odrębne w sprawach gospodarczych. Zgodnie z założeniami nie będzie możliwe w ramach tego postępowania: rozszerzenie powództwa, zmiany podmiotowe, powództwo wzajemne oraz możliwość zawieszenia postępowania w przypadku niestawiennictwa stron na rozprawę. Dodatkowo strony winny podać wszelkie swe twierdzenia co do faktów i dowody na ich poparcie już w pierwszych pismach procesowych: powód w pozwie, a pozwany – w odpowiedzi na pozew. Dodatkowo znaczny nacisk nałożono na możliwość pozasądowych możliwości rozwiązania spraw. Zgodnie z projektowanymi przepisami jeżeli z materiału przedstawionego przez strony wyniknie, że strona przed wytoczeniem powództwa zaniechała próby dobrowolnego rozwiązania sporu, uchyliła się od udziału w niej lub uczestniczyła w niej w złej wierze i przez to przyczyniła się do zbędnego wytoczenia powództwa lub

wadliwego określenia przedmiotu sprawy, sąd będzie mógł obciążyć tę stronę kosztami procesu

niezależnie od wyniku sprawy. Co istotne, w celu zapewniani możliwości sprawniejszego zaspokojenia roszczeń objętych wyrokiem w sprawie gospodarczej założono, iż temu wyrokowi będzie przysługiwał waloru tytułu zabezpieczenia nawet jeszcze przed uprawomocnieniem.

W projekcie rozszerzono również kompetencje referendarzy sądowych, zgodnie z założeniami referendarz będzie mógł podejmować czynności w zakresie kontroli prawidłowości wniesionej apelacji, jak również podejmować czynności w postępowaniu nakazowym.

Kolejno należy zwrócić uwagę, iż sąd w miarę potrzeby będzie mógł pouczyć strony o prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych do tej chwili twierdzeń i dowodów. Powyższe rozwiązanie ma być z korzyścią dla stron postępowania, które będą mogły odpowiednio zmodyfikować swe twierdzenia i żądania.

Na zakończenie należy wskazać, iż w przepisach dotyczących postępowania procesowego, projekt zakłada odejście od formularzy związanych z postępowania uproszczonym, formularze mają pozostać jedynie w toku postępowań prowadzonych w trybie nieprocesowym.

Nowelizacja miałby wejść w życie w terminie 3 miesięcy od jej ogłoszenia.

Zmiany w prezentowanym projekcie  ustawy o zmianie ustawy – kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, w szczególność dotyczące organizacja postępowania przed sądami mają charakter rewolucyjny, wydaję się, że w celu wdrożenia tych zmian nie wystarczy zakładane przez ustawodawcę trzy miesiące. W odniesieniu do oceny powyższej nowelizacji, należy się  w ogólności zgodzić z ustawodawcą, iż potrzebne są zmiany w procedurze cywilnej, jednakże czy potrzebna jest kolejna rewolucja w miejscu kontrolowanej ewolucji? Na powyższe pytanie będziemy w stanie odpowiedzieć, gdy projektowane przepisy wejdą w życie.

Bartłomiej Bziuk
Radca Prawny
Kancelaria Smaga Jaroszyński

 


Icon made by Freepik from www.flaticon.com

Komentarze ( 0 )

    Napisz komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola oznaczone są *

    Autorzy Bloga

    Krzysztof Smaga

    Zawodowo – adwokat, syndyk, członek rad nadzorczych, na każdej z tych funkcji z wieloletnim doświadczeniem. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Stypendysta na Uniwersytetach Alberta Ludwika we Fryburgu i Karola Franciszka w Grazu. Współzałożyciel Kancelarii i współautor jej charakteru. Pozazawodowo - aktywny sympatyk sportu w każdej popularnej postaci (bieganie, jazda na rowerze, narty, żeglarstwo) i wielki miłośnik gór.

    Jacek Jaroszyński

    Adwokat i doradca podatkowy. Absolwent Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, gdzie obronił doktorat. Ukończył również studia doktorskie oraz zdał minimum doktorskie na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Warszawskiego. Posiada doświadczenie w biznesie międzynarodowym, które zdobył jako dyrektor spółki rosyjsko-polskiej w Nowogrodzie. Wraz z Krzysztofem Smagą - współzałożyciel Kancelarii i współautor jej charakteru. Pasjonat koni - zarówno tych naturalnych, jak i mechanicznych.

    Tomasz Czapla

    Żeromszczak z Kielc, absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie. Studiował na Uniwersytetach w Monachium, w Utrechcie i Edinboro University of Pennsylvania. Ukończył również z wynikiem bardzo dobrym aplikację sądową. Radca prawny od 2008 roku. Zajmuje się zamówieniami publicznymi, niszowymi zagadnieniami gospodarczymi (prawo lotnicze, bezpieczeństwo żywności) i co ciekawszymi procesami cywilnymi. Regularny uczestnik zawodów narciarskich i maratonów MTB na dystansie giga. Zdarza mu się wziąć kilka dni wolnego, po czym okazuje się że pokonał Albrechts Route albo trasę Świeradów Zdrój – Ustrzyki.

    Michał Połaniecki

    Radca prawny. Absolwent Wydziału Praca, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Pełnił funkcję koordynatora lubelskiego oddziału Fundacji Acedamia Iuris. Zajmuje się obsługą prawną podmiotów gospodarczych z sektora lotniczego oraz reprezentuje klientów w toku postępowań w sprawach gospodarczych. Zawodowo stara się łączyć przeciwstawne wyzwania: wszechstronności prawniczej oraz specjalizacje w zakresie prawa gospodarczego. Uwielbia aktywny tryb życia. Odreagowuje codzienność na torze kartingowym.

    Krzysztof Józefaciuk

    Doradca podatkowy. Ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Absolwent studiów podyplomowych w zakresie rachunkowości i finansów Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie. Pasjonat optymalizacji podatkowej oraz przekształceń podmiotów gospodarczych. Prywatnie lubi rajdy terenowe i inne sportowe okazje, żeby się pobrudzić.

    Karol Kajka

    Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Ukończył również podyplomowe Studium Zamówień Publicznych na Uniwersytecie Warszawskim. Z wyróżnieniem zdał egzamin wstępny na aplikację radcowską. Pracując wzoruje się na rywalizacji sportowej, gdzie cel osiąga się przede wszystkim systematycznym i mądrym przygotowaniem. Prywatnie, entuzjasta biegów długodystansowych (10 km, półmaraton).
    ↓