Dopuszczalność detalicznej sprzedaży napojów alkoholowych za pośrednictwem Internetu

Sprzedaż alkoholu została uregulowana w Ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 26 października 1982 r. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 487). Zgodnie z art. 96 ustawy, sprzedaż detaliczną alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży prowadzi się w:

  1. sklepach branżowych,
  2. wydzielonych stoiskach samoobsługowych w sklepach o powierzchni powyżej 200 m2,
  3. innych placówkach, w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż alkoholu.

Powyższy wykaz stanowi katalog zamknięty miejsc, w których dopuszczona jest sprzedaż detaliczna alkoholu. Wielu przedsiębiorców stara się jednak ominąć powyższe przepisy poprzez zastosowanie takich konstrukcji jak

  1. udzielenie przez klienta pełnomocnictwa dla osoby dostarczającej zamówiony alkohol np. dla kuriera
  2. wskazywanie w regulaminach, że miejscem sprzedaży jest sklep stacjonarny, co dodatkowo jest potwierdzone paragonem,
  3. wskazywanie, że do dokonania zakupu niezbędne jest przesłanie skanu dowodu osobistego itp.

Wszelkie zabiegi tego typu sprowadzają się do obejścia obowiązujących przepisów i stworzenie złudzenia, że zakup alkoholu jest dokonywany w miejscu do tego dozwolonym i przez osobę do tego uprawnioną. Pogląd taki został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2566/14:

„Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy, wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu zawiera m.in. adres punktu sprzedaży. W zezwoleniu adres ten jest wskazany.

Zgodnie z art. 18 ust. 6 pkt 6 ustawy, wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem może odbywać się wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu.”

Należy również zwrócić uwagę na kolejną kwestię poruszoną przez Sąd w przytoczonym orzeczeniu:

„Zgodnie z art. 535 k.c. umowa sprzedaży jest umową wzajemną, zobowiązującą, mocą której sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy na kupującego i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się zapłacić cenę i odebrać rzecz. Zgodnie z art. 454 § 1 k.c. miejsce spełnienia świadczenia strony określają w umowie. Zgodnie z art.155 § 2 k.c., przy rzeczach oznaczonych co do gatunku, przeniesienie własności rzeczy, które stanowi rozporządzający skutek zobowiązującej umowy sprzedaży, następuje w chwili przeniesienia posiadania rzeczy, czyli jej wydania nabywcy. […] Ponieważ miejsce wydania rzeczy (alkoholu) nie jest miejscem, w którym prowadzony jest sklep dysponujący zezwoleniem na sprzedaż alkoholu, dochodzi do zrealizowania skutku rozporządzającego umowy sprzedaży poza tym sklepem, w istocie rzeczy w dowolnym miejscu wskazanym przez nabywcę.”

W zakresie dopuszczalności dokonania zakupu alkoholu przez zleceniobiorcę należy przy tym rozważyć dwie sytuacje:

Przyjmujący zlecenie jest pełnomocnikiem dającego zlecenie, w związku z czym działa w imieniu zleceniodawcy. Takie działanie jest tożsame z pierwszym podanym przykładem omijania przepisów prawa przez przedsiębiorców i uznawane za sprzeczne z prawem.

Przyjmujący zlecenie jest zastępcą pośrednim dającego zlecenie, dzięki czemu dokonuje zleconej czynności we własnym imieniu, ale na rachunek zleceniodawcy i zobowiązany jest do przeniesienia uzyskanych praw na dającego zlecenie. W tym przypadku sprzedaż dokonywana jest między przedsiębiorca prowadzącym sklep, a zleceniobiorcą. Wydawać się może, że spełnione zostały warunki do sprzedaży alkoholu zgodnie z prawem, jednak należy mieć na względzie pogląd wyrażony w przytaczanym orzeczeniu:

„Art. 1 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości nakłada na organy administracji rządowej i samorządowej obowiązki podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych. Ograniczenie spożycia alkoholu jest więc głównym celem ustawy określonym w samej ustawie.

Z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika, że przeciwdziałanie alkoholizmowi realizuje się m.in. przez ograniczenie dostępności alkoholu.

Te dwa przepisy trzeba mieć na względzie wykładając i stosując wszystkie przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości, bowiem dalsze uregulowania zawarte w ustawie służą właśnie realizacji wyżej wskazanych celów.

Sposobem na ograniczenie dostępu do alkoholu jest dopuszczalność jego sprzedaży tylko za stosownym zezwoleniem i tylko w miejscach ściśle określonych w tym zezwoleniu. […] Przy takich uregulowaniach ustawy całkowicie niedozwolone jest wszelkie „łagodzenie” przyjętych w niej ograniczeń dostępności alkoholu i stosowanie jakichkolwiek ułatwień w jego nabyciu, np. poprzez przyjmowanie zamówień na odległość i dowożenie alkoholu do miejsca wyznaczonego przez klienta. Uznanie dopuszczalności takich działań, przy obecnej treści ustawy, całkowicie zaprzecza jej celowi, jak i pozbawia sensu płynące z niej ograniczenia, bowiem daje sposób na proste i pełne ich obejście. Tymczasem celem ustawy było utrudnienie dostępności alkoholu, nie zaś uproszczenie jego dostarczenia klientowi.”

Mając na względzie obowiązujące przepisy i przytoczone orzeczenie należy uznać, że wszelkie próby sprzedaży alkoholu poza wyznaczonym miejscem i jego dostawa do klienta mogą zostać uznane za zmierzające do ominięcia obowiązujących przepisów prawa i doprowadzić do utraty zezwolenia przez przedsiębiorcę.

*Stan prawny na dzień 31 października 2017

Adam Tchórzewski
aplikant radcowski
Smaga Jaroszyński Spółka Adwokacka S.K.A.

 

 


Icon made by Freepik from www.flaticon.com
Komentarze ( 0 )

    Napisz komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola oznaczone są *

    Autorzy Bloga

    Krzysztof Smaga

    Zawodowo – adwokat, syndyk, członek rad nadzorczych, na każdej z tych funkcji z wieloletnim doświadczeniem. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Stypendysta na Uniwersytetach Alberta Ludwika we Fryburgu i Karola Franciszka w Grazu. Współzałożyciel Kancelarii i współautor jej charakteru. Pozazawodowo - aktywny sympatyk sportu w każdej popularnej postaci (bieganie, jazda na rowerze, narty, żeglarstwo) i wielki miłośnik gór.

    Jacek Jaroszyński

    Adwokat i doradca podatkowy. Absolwent Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, gdzie obronił doktorat. Ukończył również studia doktorskie oraz zdał minimum doktorskie na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Warszawskiego. Posiada doświadczenie w biznesie międzynarodowym, które zdobył jako dyrektor spółki rosyjsko-polskiej w Nowogrodzie. Wraz z Krzysztofem Smagą - współzałożyciel Kancelarii i współautor jej charakteru. Pasjonat koni - zarówno tych naturalnych, jak i mechanicznych.

    Tomasz Czapla

    Żeromszczak z Kielc, absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie. Studiował na Uniwersytetach w Monachium, w Utrechcie i Edinboro University of Pennsylvania. Ukończył również z wynikiem bardzo dobrym aplikację sądową. Radca prawny od 2008 roku. Zajmuje się zamówieniami publicznymi, niszowymi zagadnieniami gospodarczymi (prawo lotnicze, bezpieczeństwo żywności) i co ciekawszymi procesami cywilnymi. Regularny uczestnik zawodów narciarskich i maratonów MTB na dystansie giga. Zdarza mu się wziąć kilka dni wolnego, po czym okazuje się że pokonał Albrechts Route albo trasę Świeradów Zdrój – Ustrzyki.

    Michał Połaniecki

    Radca prawny. Absolwent Wydziału Praca, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Pełnił funkcję koordynatora lubelskiego oddziału Fundacji Acedamia Iuris. Zajmuje się obsługą prawną podmiotów gospodarczych z sektora lotniczego oraz reprezentuje klientów w toku postępowań w sprawach gospodarczych. Zawodowo stara się łączyć przeciwstawne wyzwania: wszechstronności prawniczej oraz specjalizacje w zakresie prawa gospodarczego. Uwielbia aktywny tryb życia. Odreagowuje codzienność na torze kartingowym.

    Krzysztof Józefaciuk

    Doradca podatkowy. Ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Absolwent studiów podyplomowych w zakresie rachunkowości i finansów Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie. Pasjonat optymalizacji podatkowej oraz przekształceń podmiotów gospodarczych. Prywatnie lubi rajdy terenowe i inne sportowe okazje, żeby się pobrudzić.

    Karol Kajka

    Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Ukończył również podyplomowe Studium Zamówień Publicznych na Uniwersytecie Warszawskim. Z wyróżnieniem zdał egzamin wstępny na aplikację radcowską. Pracując wzoruje się na rywalizacji sportowej, gdzie cel osiąga się przede wszystkim systematycznym i mądrym przygotowaniem. Prywatnie, entuzjasta biegów długodystansowych (10 km, półmaraton).
    ↓